زرينه خوشوقت
از دوشتبه

زنان و اقتصاد در تاجيکستان

کارشناسان اقتصادی و مسئولان دولت تاجيکستان ميزان مشارکت زنان در اقتصاد را در حال افزايش توصيف می کنند. اما به عقيده آنها در دوران حکومت شوروی سابق حضور زنان در تامين پيشرفت اقنصادی اين کشور بيشتر بوده است.

يک مسئول وزارت صنايع تاجيکستان نيز گفته است که در سالهای اخير با فعال شدن برخی از کارخانه ها و شرکتها صنعتی تعداد بيشتری از زنان و دختران ها مشاغل نساجی، خياطی و غيره گمارده شده اند.

با وجود اين، به عقيده برخی از صاحب نظران با توجه به سنتی بودن جامعه تاجيکستان، در سالهای آينده وارد شدن تعداد زياد زنان بازرگان و سرمايه گذار به عرصه اقتصاد اين کشور بعيد خواهد بود.

حاجی محمد عمراف، اقتصاد دان تاجيک، در باره علل کافی نبودن حضور زنان در عرصه اقتصاد اين کشور می گويد: "در تاجيکستان مردها در مقايسه با زنان امکانات بيشتری برای اشتغال دارند. از يک سو زنان هميشه مشغول کارهای خانواده و از سوی ديگر برخی از شوهرها به خانمهايشان يا پدرها به دخترهايشان اجازه فعاليت در بيرون از خانواده را نمی دهند. مثلا در عرصه هايی چون کشاورزی، ساختمان و صنايع شمار زنان خيلی اندک است".

آقای عمراف و برخی ديگر از کارشناسان اقتصادی بر اين عقيده اند که اين مشکل نه تنها در جامعه سنتی تاجيکستان محسوس است، بلکی در ساير جوامع مشابه که هميشه سرمايه در دست مردان است، زنان در پيشبرد امور اقتصادی نقش عمده ای ايفا نمی کنند، زيرا در چنين جوامعی دارايی و ميراث هميشه به مردان تعلق داشته است."

ولی حاجی محمد عمراف بر اين نکته تاکيد کرد که حالا زنان تاجيک در تجارت نقش سازنده ای دارند و به باور وی اين نکته بيانگر آن است که اگر برنامه های اقتصادی زنان از سوی سازمانهای مختلف سرمايه گذاری شوند، در آينده نزديک سرمايه گذارانی نيز از جمله بانوان در تاجيکستان پيدا خواهند شد.

آقای عمراف افزود: "سازمانهای غيرتجارتی که به ارائه وامهای کوچک مشغول هستند، بايد به سرمايه گذاری برنامه های ويژه زنان و دخترهايی توجه کنند که مهارت و دانش فوق العاده اقتصادی دارند. اين گونه خانمها به حمايت مالی نياز دارند، زيرا مبالغی ضروری برای پياده کردن برنامه های خود در دست ندارند."

در دوران شوروی زنان و دختران بخش عمده ای از کارگران کارخانه های نساجی و خياطی در تاجيکستان را تشکيل می دادند. برای مثال تنها کارخانه نساجی شهر دوشنبه بيش از ۱۰ هزار نفر از ساکنان شهر دوشنبه و پيرامون آن را با کار تامين می کرد و ۹۵ درصد کارگران آن زنان و دختران بودند.

آنها در مقايسه با ساير کارخانه های کشور حقوق يا معاش بيشتری دريافت می کردند. بعد از فروپاشی شوروی اين کارخانه از فعاليت بازماند و در سالهای بعد از جنگ داخلی در تاجيکستان تنها ۵۰۰ نفر کارگر داشت.

اما طوری که عدالت رحمانوا، معاون رئيس اداره صنايع وزارت صنايع تاجيکستان، می گويد در چند سال اخير زنان دوباره به بخش صنايع جلب می شوند. خانم رحمانوا می گويد حالا اداره آنها با ۴۰ کارخانه مختلف همکاری می کند و در آن ۱۵ هزار کارگر مشغول فعاليت هستند. به گفته وی از اين تعداد ۱۲ هزار را زنان و دختران تشکيل می دهند.

همچنين، خانم رحمانوا می گويد در حال حاضر کارخانه نساجی شهر دوشنبه دوباره احيا می شود. وی افزود که حالا در اين کارخانه يک هزار و ۵۰۰ نفر با مشاغل مختلف تامين شده اند. خانم رحمانوا دليل پيشرفت عرصه صنايع را افزايش سرمايه گذاری خارجی به اقتصاد تاجيکستان خواند.

خانم رحمانوا از کارخانه خياطی "گلستان" به عنوان نمونه ياد کرد و گفت که در اين کارخانه، در چند ماهی که فعاليت خود را آغاز کرده است، تعدادی دختر جوان به کار گرفته شده اند.

محمود عيسی يف، رئيس کارخانه سهامی "گلستان"، می گويد که قرار است در آينده کارمندان اين کارخانه در دو بخش فعاليت کنند و اين منجر به اشتغال زايی بيشتر زنان خواهد شد.

آقای عيسی يف می گويد آنها تجهيزات ضروری برای اين کارخانه را از خارج تاجيکستان وارد کرده اند. در مرحله اول متخصصان خارجی از کشورهای ايتاليا، آلمان و روسيه برای کارگران جوان دوره های آموزشی برگزار کرده اند.

محمود عيسی يف افزود اگر چنين کارخانه های مشترک در تاجيکستان بيشتر تاسيس شوند، مشکل کمبود جای کار برای زنان و دختران از ميان خواهد رفت و آنها نيز می توانند در پيشرفت اقتصاد تاجيکستان نقشی مؤثر ايفا کنند.

مسئولان وزارت صنايع تاجيکستان می گويند در حال حاضر صنعت با کمبود متخصص، از جمله زنان و دختران، مواجه است. به گفته عدالت رحمانوا مشکل برخی از زنان تاجيک اين است که آنها نمی توانند فرزندان خود را در خانه تنها بگذارند و خود در محل کار حاضر شوند.

خانم رحمانوا از مسئولان شهرداری دوشنبه دعوت کرد تا برای فعال کردن کودکستانهای ويژه در اين شهر اقدام کنند.