 |
|
به همه ن قوبادی و سینه مای که چه لی (1)! ناسری سوفی له بیرمه سالی ٢٠٠١, که به ره و کوردستانی عێراق گهرامهوه! لهو سهر دهمهدا دهنگۆی فیلمی کوردی ﴿ساتێک بۆ مهستی ئهسپهکان﴾ کارێکی تازه له سینه ما گهرێکی جهوان و تازه پێگێشتوو، ئاغای به همهنی قۆبادی بوو! به هۆی ئهوهی که فیلمهکه له ئێراندا دروست کرابوو و رژیم جۆمهوری ئیسلامی چهند فیلمی پێشتر له سهر کورد و نهتهوهکانیتر ساز کرابوو و غهیری تهوهین و سوکایهتی هیچ شتێکی تیدا نهبوون! (2) زۆر تام و زرۆی دیتنی نهبووم! له راستیدا سیاسهتی چهوتی تهبلیغاتی کۆماری ئێسلامی غهیری ئهو شێوه پڕو پاگه نده قێزهونه دژ به نهتهوهکانیتر و پێچهوانه نشاندانی خهباتی رزگاری خوازی گهلانی ئێران ههر له ڕابردوو تا ئێستا له قالبی فیلم و سریال و موستهنهددا هیچ شتێکیتر رێگای هاتنهدهرهوی له قوتوی عهتتاری سینهمای ئێراندا نهده درا! وهسینهمای کوردیش ﴿که به باوهڕی من وجودی حه قیقی ههر نهبوو لهو دهورهدا!﴾ له ئێران له و قاعێدهیه، لای نهدهدا! له بهرامبهردا، له و بهری سنور، له کوردستانی ئازاد کراو زۆر به جیدی خهریکی دروست کردنی سینهمای کوردی بوون، ههر چهند کهم تهجرهبهگی و کهموو کوری زۆریان پێوه دیار بوو، بڵام زه حمهت و ماندویی به نێو چاوانی فیلمه کانیان دیار بوو، فیلمه کانی خوله پیزه، گردی پیرۆز، حه سهن زیرهک ....... بهرههمی ئهو دهوره له ههولی هۆنهر مهندهکانی کوردستانی عێراقه! له بهرامبهر بهو هه وله، سینهمای ئێران، که له ناو سینه ما به ناو بانگهکانی جیهانیدا، تهنها سینهمایێک بوو که جار و بار ١-٢ فیلمی له سالدا خه لاتێکی وهر دهگرت، بۆ ماوهی چهند سالێک توشی قهیران هات، وه نهیتوانی خهلاتێک به دهست ێنێت! له م دهورهدا بوو که به کارێکی موستهنهدی تازه، که له لایان دهستهیێک له دهرچوانی زانکۆی هۆنهر له ئێران وهک یهکهم کاری تاقیگهری خۆیان له سینه ما دروست کردنی کورته فیلم و موسته نهددا،دهچوونه ناو قولایی کۆمهلگاکانی ئێران و راستیێهکانی ناو کۆمهلگای ئێرانیان زۆر زهق و گهوره دهکردهوه وهراست ئهو شتانهی که روخسارێکی زۆر ناشێرین و ناحهزیان له ئێران نیشان دهدات، له فیستیواله جۆراو و جورهکانی دهرهوهی ولات، دهبوونه خاوهن خهلات! بۆ نمونه ئهو کورته فیلمانهی که له سهر ماده سڕکهرهکان، یان ئهو فیلمانهی که بهدبهختی و فهقر و فلاکهتی خهلکیان نیشان دهدات دهبوونه خاون خهلات! نمونهی ههره بهرچاوی ئهو شێوه فیلمانه دهتوانینین موستهنهدی فهقر و فهحشا ناو بهرین، که زۆر بهر بلاو له دهرهوهی ولات له کاناله رهسمیهکانی ولاتانی رۆژئاوا بلاو دهبێتهوه! ههر راست له م ده و رانه دا یه که ئاغای به همه نی قۆبادی به یه که م کاری فیلمی خۆی ﴿ساتێک بۆ مه ستی ئه سپه کان﴾ سه ر هه لده دات و و زوومی کامێرای خۆی دهخاته سه ر فلاکه ت و به د به ختی خه لکی کوردی کۆل هه لگری سه ر مه رز، و له نێوان فیلمه کهی دا ،٢-٣ شتی ناشیرینی ناو کۆمه لگای کورده واری، وه ک به شو دانی کچێکی لاوی٨-٩ سالانه(3) ده خاته سه ر په ر دهی سینه مای رۆژ ئاوا، ده بیته خاون خه لاتی فیلمه که چه له که ی خۆی! له بیرمه هه ر له و سه ر دهمهدا، کهسانی به ناو بانگ له سینمای ئێران له هه مبه ر گه شه کردنی سینه مای کچه لی ،خه لکیان ئاگادار کرده وه! هه ر چه ند ،له ده ره وه و له ناو لایێنی دژ به کۆماری ئیسلامی، ئه و فیلمانه به پێناسه ی،ئاکامی ٣٠ سال ده سه لاتی ره شی کۆماری ئیسلامی پێناسه ئه کرێت! ئاغای قۆبادی به دوو فیلمی, گۆرانیه کانی ولاتی دایکم﴿ترانه های سرزمین مادری﴾ و کیسه ڵه کانیش ئه فرن،﴿لاک پشتها هم پرواز می کنند﴾ په ره ی به کاری خۆی دا، و ئینسافان ئابروی به مێلهتی کوردهوه نه هێشت! ئه وهی که له کیسه له کانیش ئه فرن زۆر زه ق، و دوور له ههر چه شنه راستییک، وهک واقعی کۆمهلگای کوردهواری ، به خواردی بینه ری رۆژ ئاوا ئه دریت، سه حنه ی خنکاندنی کورێکی خێلی ته مه ن ٣ ساله، به ده ست کچێکی لاوی ٨-٩ سالانه! (4) که تراژدیه که به خۆ هه ڵدانه وه خواره وه له شاخێکی بلند کۆتایی پێ دێت! ئه وه ی که له و فیلمه دا زۆر ،کاریکاتۆرانه ده بیندرا،گۆرینی نه قشی منال و گه وره بوو! بۆ وێنه مناله کان ده چنه رزگاری، مناله لاوه ٣ سالان و له حالێک دا ئه وان به قاو و قیژ هه لدێن به ره و شوێنی روداوه که! گه وره پێاوه کان، زۆر بێ ئێحساسانه،له لایان تێ ده په رن!﴿بێ عۆرزه یی و بێ ئێحساسی پێاوی کورد﴾!! پاش ته واو بونی فیلمه که له کانالی NRK-نۆروێژ، هه م من و ههم، خیزانم رومان کرده یێک و وتمان ئاخۆ به یانی ده بێت چۆن کۆمه لگای نۆروێژ له کورد بروانن، و ئێمه تا چه ند مانگ بۆ هاو کاره نوروێژیه کانمان ته و زیح بدهین، ئه و فێلمه تا چ راده یێک چه واشه کاری له هه ست و فه ر هه نگی کۆمه لگای کورده واری تێدایه! ئه وه ی جێگای سه رنجه ئه وه یه که له ده ورانێک، که زیاتر له هه موو وختێک کورد خه ریکی پێناسه کردنی خۆی له کوردستانی عیراق به دونیای ده ره وه یه!هه موو هه ولی کورد نیشان دانی سیما یکی شارستانیانه رو به دونیای دره وه یه! بۆ ئاوه دان کردنه وی کوردستان و دروست کردنی ژێرخانی ئابوری کوردستان، زیاتر له هه موو کاتێک پێویستمان بهم پێناسه هه یه و هه موو هه ولی دۆژمنانی کورد رۆخاندینی ئهم پێناسه و بێ باوهڕی به میله تی کورده، بۆ ئهو مهبه سته هێندێک ناشیانه خهریکن ئاو دهکهنه، ئاشی دوژمنهوه! من پێم وایه فیلمی کیسه ڵه کانیش ئه فرن نه ته نیا له خزمهتی پێناسه کردنی تهنانهت مهزلومییهتی گهلی کورد دانیه! به لکو به پێچه وانه، له بهر ژهوهندی دوژمنانی ولاته که مان دایه! من پێم وایه وهختی ئهوه هاتوه که کورد له خه و هه ستێت و دۆست و دۆژمنی خۆی باشتر بناسێت! ئه و کاره ی ئاغای قۆبادی به باوه ڕی من نه ته نیا جێ رێز نێیه! به ڵکو ده بێت لۆمه و سه ر زه نێش بکرێت! چوون هه موو هه ولی ئه و فیلمه روخاندنی سیمای شارستانی و فهرهه نگی کورد و تۆقاندن و ترساندنی بینێرانی رۆژ ئاوا، که ههر له سه ر ئه و شێوه فیلمانه بڕیاری وحشی بوون و ناشارستانی گه لی کورد دهدن! بۆ نمونه هالیوود هه ستا به دروستکردنی فیلمی Apocalypto به دهر هێنهری Mel Gibson له سهر قهومی مایاکان، ئه و فیلمه نه ته نیا نه بووه جێ خۆشحالی خه لکی ناوچه که، به لکو له لایان خهلکی ناوچه که دژایه تی و ناره زایه تی زۆری خۆلقاند! و تێکرا مهحکومیان کرد! بۆ من ئهوه جێ پرسیاره، ئهو شێوه فیلمانه، نهته نیا مهحکوم ناکرێن، بهلکو دهرهێنهرهکانیان له لاین دهسهلاتی کوردیشه وهخه لات دهکرێن، دیاره ئهوه ناشارهزایی دهسهلاتیکوردی له بهرامبهر سهنعهتی سینه ما و بهرژهوهندی میلله ته کهی دایه! 01.03.2008 زانکۆ: NTNU Norway- Trondheim
1- سینهمای که چهلی: به و فیلمانه دهلین که فه قهت ،روخساری خراپی کۆمه لگا به شێوه یه کی زیاده رۆیی و زهق نیشان ده دهن! 2- بۆ نمونه ده توانین فیلمه کانی کانی مانگا، عقابها، دولتو، شیرسنگی،جدال در تاسوکی،ـ ـ ـ ـ 3- من خۆ م به درێژایی ته مه نی خۆم له کۆمه لگای کورده واری لای خۆمان، نه مدیوه کچێک له و ته مه نه منالیه بچێته مالی مێرد! 4- پرسیارم له خۆێنه ر ی به رێز ئه وه یه قه تتان شتی وا دیتوه و یان بیستوتانه!؟ |